സുഗന്ധിഃ സുലഘുഃ സൂക്ഷ്മസ്തീക്ഷ്ണോഷ്ണഃ കടുകോ രസേ | കടുപാകഃ സരോ ഹൃദ്യോ ഗുഗ്ഗുലുഃ സ്നിഗ്ധപിച്ഛിലഃ ||൪൦|| സ നവോ ബൃംഹണോ വൃഷ്യഃ പുരാണസ്ത്വപകര്ഷണഃ | തൈക്ഷ്ണ്യൌഷ്ണ്യാത്കഫവാതഘ്നഃ സരത്വാന്മലപിത്തനുത് ||൪൧|| സൌഗന്ധ്യാത് പൂതികോഷ്ഠഘ്നഃ സൌക്ഷ്മ്യാച്ചാനലദീപനഃ | തം പ്രാതസ്ത്രിഫലാദാര്വീപടോലകുശവാരിഭിഃ ||൪൨|| പിബേദാവാപ്യ വാ മൂത്രൈഃ ക്ഷാരൈരുഷ്ണോദകേന വാ | ജീര്ണേ യൂഷരസൈഃ ക്ഷീരൈര്ഭുഞ്ജാനോ ഹന്തി മാസതഃ ||൪൩|| ഗുല്മം മേഹമുദാവര്തമുദരം സഭഗന്ദരമ് | കൃമികണ്ഡ്വരുചിശ്വിത്രാണ്യര്ബുദം ഗ്രന്ഥിമേവ ച ||൪൪|| നാഡ്യാഢ്യവാതശ്വയഥൂന് കുഷ്ഠദുഷ്ടവ്രണാംശ്ച സഃ | കോഷ്ഠസന്ധ്യസ്ഥിഗം വായും വൃക്ഷമിന്ദ്രാശനിര്യഥാ ||൪൫||
View original
सुगन्धिः सुलघुः सूक्ष्मस्तीक्ष्णोष्णः कटुको रसे | कटुपाकः सरो हृद्यो गुग्गुलुः स्निग्धपिच्छिलः ||४०|| स नवो बृंहणो वृष्यः पुराणस्त्वपकर्षणः | तैक्ष्ण्यौष्ण्यात्कफवातघ्नः सरत्वान्मलपित्तनुत् ||४१|| सौगन्ध्यात् पूतिकोष्ठघ्नः सौक्ष्म्याच्चानलदीपनः | तं प्रातस्त्रिफलादार्वीपटोलकुशवारिभिः ||४२|| पिबेदावाप्य वा मूत्रैः क्षारैरुष्णोदकेन वा | जीर्णे यूषरसैः क्षीरैर्भुञ्जानो हन्ति मासतः ||४३|| गुल्मं मेहमुदावर्तमुदरं सभगन्दरम् | कृमिकण्ड्वरुचिश्वित्राण्यर्बुदं ग्रन्थिमेव च ||४४|| नाड्याढ्यवातश्वयथून् कुष्ठदुष्टव्रणांश्च सः | कोष्ठसन्ध्यस्थिगं वायुं वृक्षमिन्द्राशनिर्यथा ||४५||
Meaning of the śloka
The passage describes guggulu as fragrant, light, subtle, sharp, hot, pungent in taste and post-digestive effect, flowing, pleasing to the heart, unctuous, and sticky. Fresh guggulu is said to nourish and promote virility, while aged guggulu is said to reduce tissue. Its qualities are claimed to counter kapha and vata, remove waste and pitta, correct a foul intestinal state, and kindle digestion. It is taken in the morning with various decoctions, animal urine, alkaline liquids, or warm water. After digestion, selected soups, broths, or milk are eaten. A month's use is claimed to remove a wide range of abdominal, urinary, skin, wound, swelling, channel, joint, bone, and vata disorders.
🔊 Audio coming soon
Show commentary
അസ്മാദനന്തരമൂരുസ്തമ്ഭസ്യോപയോഗാര്ഹത്വാദ്ഗുഗ്ഗുലുകല്പമാഹ- സുഗന്ധിരിത്യാദി| സൂക്ഷ്മമാര്ഗാവഗാഹിത്വാത് സൂക്ഷ്മഃ| അത്ര ത്രിഫലാദാര്വീപടോലൈഃ ത്രിഭിര്ദ്രവ്യൈരേകോ യോഗഃ, കുശേനേതി ദ്വിതീയഃ| വാരിശബ്ദോऽത്ര ക്വാഥേ വര്തതേ, തര്ഹി ദ്വിവചനമേവ കഥം ന ദത്തം? സത്യം, ബഹുവചനാച്ചതുര്ഭിരപി ദ്രവ്യൈരന്യോ യോഗോ മന്തവ്യ ഇതി| ക്ഷാരൈരിതി ക്ഷാരോദകൈഃ; ‘ക്ഷീരൈഃ’ ഇത്യന്യേ പഠന്തി| പാനം ഭോജനം ച വാതപിത്തകഫരോഗാപേക്ഷയാ പ്രകൃത്യപേക്ഷയാ സാത്മ്യാപേക്ഷയാ വാ| സുഗന്ധിരിത്യാദി പാഠം ജേജ്ജടാചാര്യോऽനാര്ഷം വര്ണയതി, ഗയദാസേന വ്യാഖ്യാതത്വാന്മയാऽപി വ്യാഖ്യാതഃ||൪൦-൪൫||
Meaning of the commentary
The commentary explains subtle as entering minute pathways. It distinguishes possible liquids: triphala, darvi, and patola together form one decoction; kusha forms another; and the plural may also permit a third formula containing all four. Some read 'milks' instead of 'alkaline liquids.' The choice of drinking medium and later food depends on dosha disorder, constitution, or habituation. Jejjata regards the entire descriptive passage beginning with 'fragrant' as non-authoritative, but the commentator explains it because Gayadasa did.
Key terms
- guggulu
- A resinous medicinal substance praised in this formulation.
- sUkShma (sukshma)
- Subtle, explained as capable of entering minute pathways.
- purANa guggulu (purana-guggulu)
- Aged guggulu, claimed to have reducing effects.
- AvApa (avapa)
- A liquid vehicle into which the guggulu is added.
- anArSha (anarsha)
- Considered by Jejjata not to belong to the authoritative original text.