Adhikarana ൨൮ (൪൦) · Śloka ൪൦

താസാം ബഹലപേലവസ്ഥൂലാണുപൃഥുവൃത്തഹ്രസ്വദീര്ഘസ്ഥിരമൃദുശ്ലക്ഷ്ണകര്കശഭാവാഃ സന്ധ്യസ്ഥിസിരാസ്നായുപ്രച്ഛാദകാ യഥാപ്രദേശം സ്വഭാവത ഏവ ഭവന്തി ||൪൦||

View original

तासां बहलपेलवस्थूलाणुपृथुवृत्तह्रस्वदीर्घस्थिरमृदुश्लक्ष्णकर्कशभावाः सन्ध्यस्थिसिरास्नायुप्रच्छादका यथाप्रदेशं स्वभावत एव भवन्ति ||४०||

Meaning of the śloka

According to their location, peshis naturally vary in being thick or thin, large or minute, broad or round, short or long, firm or soft, smooth or rough. They cover joints, bones, siras, and snayus.

🔊 Audio coming soon

Show commentary

ഇദാനീം താസാം പേശീനാം സ്ഥാനവശാന്നാനാസ്വരൂപത്വമാഹ- താസാമിത്യാദി| താസാം പേശീനാമ്| ബഹലാ ബഹുതരാഃ, പേലവാ അല്പാഃ, അണവഃ സൂക്ഷ്മാഃ, തദ്വിപരീതാഃ സ്ഥൂലാഃ, പൃഥവോ വിസ്തീര്ണാഃ, വൃത്താ വര്തുലാഃ, ഹ്രസ്വാ അദീര്ഘാഃ, ദീര്ഘാ ആയതാഃ, സ്ഥിരാഃ കഠിനാഃ, മൃദവഃ കോമലാഃ, ശ്ലക്ഷ്ണാഃ സ്പര്ശസുഖാഃ, തദ്വിപരീതാഃ കര്കശാഃ||൪൦||

Meaning of the commentary

The commentary says the peshis take different forms according to location. It explains the paired descriptions: abundant versus slight, gross versus subtle, broad versus round, short versus elongated, hard versus soft, and pleasant to touch versus rough.

Key terms

peshI (peshi): A fleshy or muscular structure in the classical anatomy.
sandhi: A joint.
sirA (sira): A vessel-like structure whose exact modern correspondence varies by context.
snAyu (snayu): A binding or fibrous structure whose modern correspondence is context-dependent.
svabhAva (svabhava): Inherent nature, said to account for variation by location.

Adhikarana ൩൫ (൪൯) · Śloka ൪൯

തസ്മാത് സമസ്തഗാത്രമവിഷോപഹതമദീര്ഘവ്യാധിപീഡിതമവര്ഷശതികം നിഃസൃഷ്ടാന്ത്രപുരീഷം പുരുഷമാവഹന്ത്യാമാപഗായാം നിബദ്ധം പഞ്ജരസ്ഥം മുഞ്ജവല്കലകുശശണാദീനാമന്യതമേനാവേഷ്ടിതാങ്ഗമപ്രകാശേ ദേശേ കോഥയേത്, സമ്യക്പ്രകുഥിതം ചോദ്ധൃത്യ, തതോ ദേഹം സപ്തരാത്രാദുശീരബാലവേണുബല്വജകൂര്ചാനാമന്യതമേന ശനൈഃ ശനൈരവഘര്ഷയംസ്ത്വഗാദീന് സര്വാനേവ ബാഹ്യാഭ്യന്തരാനങ്ഗപ്രത്യങ്ഗവിശേഷാന് യഥോക്താന് ലക്ഷയേച്ചക്ഷുഷാ ||൪൯||

View original

तस्मात् समस्तगात्रमविषोपहतमदीर्घव्याधिपीडितमवर्षशतिकं निःसृष्टान्त्रपुरीषं पुरुषमावहन्त्यामापगायां निबद्धं पञ्जरस्थं मुञ्जवल्कलकुशशणादीनामन्यतमेनावेष्टिताङ्गमप्रकाशे देशे कोथयेत्, सम्यक्प्रकुथितं चोद्धृत्य, ततो देहं सप्तरात्रादुशीरबालवेणुबल्वजकूर्चानामन्यतमेन शनैः शनैरवघर्षयंस्त्वगादीन् सर्वानेव बाह्याभ्यन्तरानङ्गप्रत्यङ्गविशेषान् यथोक्तान् लक्षयेच्चक्षुषा ||४९||

Meaning of the śloka

The historical method selects an intact deceased person, not affected by poison or prolonged disease and under one hundred years of age, whose intestines and feces have been removed. The body is tied in a cage, wrapped in munja, bark, kusha, hemp, or similar material, and placed in a flowing river at a concealed location to decompose. After seven nights it is removed and gently rubbed with a brush made from usira, hair, bamboo, balvaja, or similar material so that all external and internal structures, beginning with the skin, can be observed directly.

🔊 Audio coming soon

Show commentary

കഥം പുനഃ ശാസ്ത്രദൃഷ്ടം പ്രത്യക്ഷതോ ദൃശ്യതേ? ഇത്യാഹ- തസ്മാദിത്യാദി| സമസ്തഗാത്രമിതി അങ്ഗഹീനേ ആഗമോക്താവയവസങ്ഖ്യാദ്യപ്രത്യയാത്| വിഷോപഹതേ വിഷജ്വാലാവിശീര്ണത്വഗാദിഃ സ്യാത്| ദീര്ഘവ്യാധിപീഡിതേ ഹി ത്വഗാദിമാനാസമ്ഭവഃ| മുഞ്ജാദ്യവേഷ്ടനേ മത്സ്യാദിഭക്ഷിതത്വാദസമ്പൂര്ണാവയവതാ| അപഞ്ജരസ്ഥേ ജലരയേണ ഭ്രശ്യതി| പ്രകാശേ ഗൃധ്രാദിഭക്ഷണഭയമ്||൪൯||

Meaning of the commentary

The commentary explains the selection and handling criteria. An incomplete body would not confirm the textual counts; poison could destroy the skin and other tissues; prolonged disease could alter their measurements; inadequate wrapping could allow fish and other creatures to consume parts; absence of a cage could let the current carry the body away; and an exposed location could allow vultures and other animals to consume it.

Key terms

mRutasharIra (mrita sharira): A deceased body used for historical anatomical observation.
pa~jjara (panjara): A cage used to contain the body.
kothayet: Cause or allow the body to decompose or soften.
avagharShaNa (avagharshana): Gentle rubbing or scraping to reveal successive structures.
ushIra (ushira): A fibrous plant material named for making the rubbing brush.

൫. ശരീരസംഖ്യാവ്യാകരണശാരീരമ്