Adhikarana ௨௮ (௪௦) · Śloka ௪௦

தாஸாஂ பஹலபேலவஸ்தூலாணுபதுவத்தஹ்ரஸ்வதீர்கஸ்திரமதுஶ்லக்ஷ்ணகர்கஶபாவாஃ ஸந்த்யஸ்திஸிராஸ்நாயுப்ரச்சாதகா யதாப்ரதேஶஂ ஸ்வபாவத ஏவ பவந்தி ||௪௦||

View original

तासां बहलपेलवस्थूलाणुपृथुवृत्तह्रस्वदीर्घस्थिरमृदुश्लक्ष्णकर्कशभावाः सन्ध्यस्थिसिरास्नायुप्रच्छादका यथाप्रदेशं स्वभावत एव भवन्ति ||४०||

Meaning of the śloka

According to their location, peshis naturally vary in being thick or thin, large or minute, broad or round, short or long, firm or soft, smooth or rough. They cover joints, bones, siras, and snayus.

🔊 Audio coming soon

Show commentary

இதாநீஂ தாஸாஂ பேஶீநாஂ ஸ்தாநவஶாந்நாநாஸ்வரூபத்வமாஹ- தாஸாமித்யாதி| தாஸாஂ பேஶீநாம்| பஹலா பஹுதராஃ, பேலவா அல்பாஃ, அணவஃ ஸூக்ஷ்மாஃ, தத்விபரீதாஃ ஸ்தூலாஃ, பதவோ விஸ்தீர்ணாஃ, வத்தா வர்துலாஃ, ஹ்ரஸ்வா அதீர்காஃ, தீர்கா ஆயதாஃ, ஸ்திராஃ கடிநாஃ, மதவஃ கோமலாஃ, ஶ்லக்ஷ்ணாஃ ஸ்பர்ஶஸுகாஃ, தத்விபரீதாஃ கர்கஶாஃ||௪௦||

Meaning of the commentary

The commentary says the peshis take different forms according to location. It explains the paired descriptions: abundant versus slight, gross versus subtle, broad versus round, short versus elongated, hard versus soft, and pleasant to touch versus rough.

Key terms

peshI (peshi): A fleshy or muscular structure in the classical anatomy.
sandhi: A joint.
sirA (sira): A vessel-like structure whose exact modern correspondence varies by context.
snAyu (snayu): A binding or fibrous structure whose modern correspondence is context-dependent.
svabhAva (svabhava): Inherent nature, said to account for variation by location.

Adhikarana ௩௫ (௪௯) · Śloka ௪௯

தஸ்மாத் ஸமஸ்தகாத்ரமவிஷோபஹதமதீர்கவ்யாதிபீடிதமவர்ஷஶதிகஂ நிஃஸஷ்டாந்த்ரபுரீஷஂ புருஷமாவஹந்த்யாமாபகாயாஂ நிபத்தஂ பஞ்ஜரஸ்தஂ முஞ்ஜவல்கலகுஶஶணாதீநாமந்யதமேநாவேஷ்டிதாங்கமப்ரகாஶே தேஶே கோதயேத், ஸம்யக்ப்ரகுதிதஂ சோத்தத்ய, ததோ தேஹஂ ஸப்தராத்ராதுஶீரபாலவேணுபல்வஜகூர்சாநாமந்யதமேந ஶநைஃ ஶநைரவகர்ஷயஂஸ்த்வகாதீந் ஸர்வாநேவ பாஹ்யாப்யந்தராநங்கப்ரத்யங்கவிஶேஷாந் யதோக்தாந் லக்ஷயேச்சக்ஷுஷா ||௪௯||

View original

तस्मात् समस्तगात्रमविषोपहतमदीर्घव्याधिपीडितमवर्षशतिकं निःसृष्टान्त्रपुरीषं पुरुषमावहन्त्यामापगायां निबद्धं पञ्जरस्थं मुञ्जवल्कलकुशशणादीनामन्यतमेनावेष्टिताङ्गमप्रकाशे देशे कोथयेत्, सम्यक्प्रकुथितं चोद्धृत्य, ततो देहं सप्तरात्रादुशीरबालवेणुबल्वजकूर्चानामन्यतमेन शनैः शनैरवघर्षयंस्त्वगादीन् सर्वानेव बाह्याभ्यन्तरानङ्गप्रत्यङ्गविशेषान् यथोक्तान् लक्षयेच्चक्षुषा ||४९||

Meaning of the śloka

The historical method selects an intact deceased person, not affected by poison or prolonged disease and under one hundred years of age, whose intestines and feces have been removed. The body is tied in a cage, wrapped in munja, bark, kusha, hemp, or similar material, and placed in a flowing river at a concealed location to decompose. After seven nights it is removed and gently rubbed with a brush made from usira, hair, bamboo, balvaja, or similar material so that all external and internal structures, beginning with the skin, can be observed directly.

🔊 Audio coming soon

Show commentary

கதஂ புநஃ ஶாஸ்த்ரதஷ்டஂ ப்ரத்யக்ஷதோ தஶ்யதே? இத்யாஹ- தஸ்மாதித்யாதி| ஸமஸ்தகாத்ரமிதி அங்கஹீநே ஆகமோக்தாவயவஸங்க்யாத்யப்ரத்யயாத்| விஷோபஹதே விஷஜ்வாலாவிஶீர்ணத்வகாதிஃ ஸ்யாத்| தீர்கவ்யாதிபீடிதே ஹி த்வகாதிமாநாஸம்பவஃ| முஞ்ஜாத்யவேஷ்டநே மத்ஸ்யாதிபக்ஷிதத்வாதஸம்பூர்ணாவயவதா| அபஞ்ஜரஸ்தே ஜலரயேண ப்ரஶ்யதி| ப்ரகாஶே கத்ராதிபக்ஷணபயம்||௪௯||

Meaning of the commentary

The commentary explains the selection and handling criteria. An incomplete body would not confirm the textual counts; poison could destroy the skin and other tissues; prolonged disease could alter their measurements; inadequate wrapping could allow fish and other creatures to consume parts; absence of a cage could let the current carry the body away; and an exposed location could allow vultures and other animals to consume it.

Key terms

mRutasharIra (mrita sharira): A deceased body used for historical anatomical observation.
pa~jjara (panjara): A cage used to contain the body.
kothayet: Cause or allow the body to decompose or soften.
avagharShaNa (avagharshana): Gentle rubbing or scraping to reveal successive structures.
ushIra (ushira): A fibrous plant material named for making the rubbing brush.

௫. ஶரீரஸஂக்யாவ்யாகரணஶாரீரம்