വ്യഭ്രേ വര്ഷാസു വിധ്യേത്തു ഗ്രീഷ്മകാലേ തു ശീതലേ | ഹേമന്തകാലേ മധ്യാഹ്നേ ശസ്ത്രകാലാസ്ത്രയഃ സ്മൃതാഃ ||൧൦||
View original
व्यभ्रे वर्षासु विध्येत्तु ग्रीष्मकाले तु शीतले | हेमन्तकाले मध्याह्ने शस्त्रकालास्त्रयः स्मृताः ||१०||
Meaning of the śloka
The text recognizes three seasonal times for use of an instrument: a cloudless day during the rains, a cool part of a summer day, and midday in the cold season.
🔊 Audio coming soon
Show commentary
നിത്യഗസ്യ കാലസ്യ ശീതോഷ്ണവര്ഷാഭേദേന ത്രിവിധത്വാന്ത്രിഷ്വപി കാലേഷു വിശേഷമാഹ- വ്യഭ്രേ ഇത്യാദി| വിഗതാനി അഭ്രാണി യസ്മിന് ദിനേ തദ് വ്യഭ്രം ദിനം തസ്മിന് വ്യഭ്രേ ദിനേ, വര്ഷാസു വര്ഷാകാലേ, സിരാം വിധ്യേദിത്യര്ഥഃ| ഗ്രീഷ്മകാലേ തു ശീതലേ ഇതി തൃതീയപ്രഹരാനന്തരമിത്യര്ഥഃ| ഹേമന്തകാല ഇതി ഹേമന്തഗ്രഹണം ശീതകാലോപലക്ഷണമ്| ഏതച്ചാത്യന്തികവ്യാധിവശേന, ന പുനഃ സ്വസ്ഥസ്യ; തസ്യ ഹി ശരദാദിസാധാരണ ഏവൈകഃ കാല ഇതി||൧൦||
Meaning of the commentary
Because recurring time is divided into rainy, hot, and cold seasons, the commentary specifies conditions within each. Vyabhra means a day without clouds in the rainy season. A cool summer time is explained as after the third part of the day. Hemanta stands for the cold season generally. These timings are said to concern an extremely urgent disease, not a healthy person; for a healthy person the commentary instead mentions a single ordinary time around autumn in the broader tradition.
Key terms
- vyabhra
- Cloudless weather during the rainy season.
- grIShma (grishma)
- The hot or summer season.
- hemanta
- The early winter season, used here for cold weather generally.
- shastrakAla (shastrakala)
- A seasonally selected time for an invasive procedure.