అథాతోఽష్టవిధశస్త్రకర్మీయమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2|| ఛేద్యా భగందరా గ్రంథిః శ్లైష్మికస్తిలకాలకః | వ్రణవర్త్మార్బుదాన్యర్శశ్చర్మకీలోఽస్థిమాంసగం ||3|| శల్యం జతుమణిర్మాంససంఘాతో గలశుండికా | స్నాయుమాంససిరాకోథో వల్మీకం శతపోనకః ||4|| అధ్రుషశ్చోపదంశాశ్చ మాంసకంద్యధిమాంసకః |5|
View original
अथातोऽष्टविधशस्त्रकर्मीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| छेद्या भगन्दरा ग्रन्थिः श्लैष्मिकस्तिलकालकः | व्रणवर्त्मार्बुदान्यर्शश्चर्मकीलोऽस्थिमांसगम् ||३|| शल्यं जतुमणिर्मांससङ्घातो गलशुण्डिका | स्नायुमांससिराकोथो वल्मीकं शतपोनकः ||४|| अध्रुषश्चोपदंशाश्च मांसकन्द्यधिमांसकः |५|
Meaning of the śloka
Now the chapter on the eight kinds of surgical procedure will be explained, as taught by Bhagavan Dhanvantari. Conditions designated for excision include bhagandara, granthi, a kapha-origin tilakalaka, wound margins, arbuda, arshas, carmakila involving bone or flesh, a foreign body, jatumanimamsasanghata, galashundika, putrefaction of ligaments, flesh or vessels, valmika, shataponaka, adhrusha, upadamsha, mamsakandi and adhimamsaka.
🔊 Audio coming soon
Show commentary
తత్ర పూర్వం ఛేద్యకర్మణ ఏవ దర్శితత్వాత్తద్భేదమేవ దర్శయన్నాహ- ఛేద్యా భగందరా ఇత్యాది| గ్రంథిః శ్లైష్మిక ఇతి ఆమో న తు పక్వః| తిలకాలక ఇతి క్షుద్రరోగపరిపఠితః; న తు శూకదోషోక్తః, తస్యాసాధ్యత్వాత్| వ్రణవర్త్మేతి క్లిన్నో వ్రణౌష్ఠః| అర్బుదాని సర్వాణి| అర్శో వాతికం శ్లైష్మికం చ| చర్మకీల ఇతి గుదపార్శ్వవర్తీ మాంసాంకురః| స్నాయ్వాదిభిః సహ కోథశబ్దః ప్రత్యేకం సంబధ్యతే, కోథః పూతీభావః| శతపోనక ఇతి శూకదోషపఠితః; అన్యే తు “భగందరగ్రహణేనాప్యుపాత్తస్య శతపోనకస్య పునరుపాదానమత్యంతచ్ఛేదనార్థం, అనన్యప్రతీకారత్వాత్”||1-4||
Meaning of the commentary
Because excision was previously introduced, its particular indications are listed first. The kapha granthi intended here is unripe, not already suppurated. Tilakalaka is the condition listed among minor diseases, not the condition bearing that name among disorders of the penis, which is considered incurable. Vranavartman means a moist wound lip or margin. All varieties of arbuda are included. The arshas intended are the vata and kapha types. Carmakila is a fleshy projection beside the anus. Kotha, meaning putrefaction, applies separately to ligament, flesh and vessel. Shataponaka is listed among disorders of the penis. Others say it is named again despite already being included under bhagandara to prescribe complete excision, since no other remedy applies.
Key terms
- chedya
- A condition designated for excision, the first of the eight operative categories.