વાતવ્યાધિઃ પ્રમેહશ્ચ કુષ્ઠમર્શો ભગન્દરમ્ | અશ્મરી મૂઢગર્ભશ્ચ તથૈવોદરમષ્ટમમ્ ||૪|| અષ્ટાવેતે પ્રકૃત્યૈવ દુશ્ચિકિત્સ્યા મહાગદાઃ |૫|
View original
वातव्याधिः प्रमेहश्च कुष्ठमर्शो भगन्दरम् | अश्मरी मूढगर्भश्च तथैवोदरमष्टमम् ||४|| अष्टावेते प्रकृत्यैव दुश्चिकित्स्या महागदाः |५|
Meaning of the śloka
The eight diseases are major vata disorder, prameha, kushtha, arshas, bhagandara, urinary stone, obstructed fetus, and abdominal disease. These eight are by their very nature difficult to treat and are called major diseases.
🔊 Audio coming soon
Show commentary
પ્રથમં મૂલવ્યાધયો ભવન્તિ પશ્ચાદુપદ્રવા ઇતિ મૂલવ્યાધીન્ દર્શયતિ- વાતવ્યાધિરિત્યાદિ|- વાતવ્યાધિરત્ર મહાવાતવ્યાધિરભિપ્રેતો મહચ્છબ્દલોપાત્| અષ્ટાવેત ઇત્યત્ર દ્વિતીયં પુનરષ્ટગ્રહણં સર્વેષાં તુલ્યત્વખ્યાપનાર્થમ્; અન્યે ત્વન્યથા સમાદધતિ, તત્તુ વિસ્તરભયાન્ન લિખિતમ્| પ્રકૃત્યૈવ સ્વભાવેનૈવ| મહાગદા ઇતિ મારણાત્મકત્વાદસાધ્યત્વાચ્ચ મહત્ત્વમેષામિતિ| ‘અષ્ટાવેતે મહાન્તસ્તુ વ્યાધયો દુસ્તરાઃ સદા’- ઇતિ કેચિત્ પઠન્તિ||૪||-
Meaning of the commentary
The primary diseases are listed before their later complications. Vata disorder here means a major vata disorder, with the word major understood though not written. Repeating the number eight emphasizes that all eight share the classification; the commentary mentions another explanation but omits it to avoid length. By nature means by their inherent character. They are called great diseases because the source regards them as capable of causing death and as incurable. A variant verse reads that these eight are great diseases and always difficult to cross or overcome.
Key terms
- mahAgada (mahagada)
- A major disease regarded in this source as especially difficult to treat and potentially fatal.